Wat is clickertraining? – deel 1

Categorieën Grondwerk

Met Zenith ben ik al vrij snel begonnen met het gebruik van clickertraining op de grond. Inmiddels neem ik het eigenlijk in alles mee, zoals ook het (buiten)rijden en longeren. Ik had het hier laatst met de zadelmaker over, en zij gaf aan dat ze nog nooit die combinatie bedacht had, maar dat ze het wel een goed idee vond. Het leek me daarom leuk om een serie blogposts te schrijven over clickertraining. Vandaag begin ik met wat clickertraining is en waarbij ik het gebruik. In volgende delen zal ik hier verder op in gaan.

Wat is clickertraining?

Clickertraining is een manier van trainen waarbij gebruik wordt gemaakt van positieve bekrachtiging (ook wel positive reinforcement of R+ genoemd). Dit betekent dat je positief gedrag van je paard beloont door iets toe te voegen. Hier tegenover staat negatieve bekrachtiging. Dan beloon je je paard door iets weg te halen: als je paard op druk gewenst gedrag laat zien, haal je de druk weg.

Bij clickertraining maak je gebruik van een click, een geluid, om exact het juiste moment dat het paard gewenst gedrag laat zien te belonen. Je kunt een paard natuurlijk ook belonen zonder zo’n click, maar het is dan wat lastiger om het paard duidelijk te maken welk specifiek moment of welke reactie de gewenste was. Het voordeel van een click is dat je deze op precies het juiste moment kan geven, zeker met wat oefening. Na het horen van de click weet je paard dat hij iets goed doet: een paard moet tenslotte wel weten wat je van hem wil om je het juiste antwoord te geven. Doordat hij de click al op het juiste moment gehoord heeft, kun je dan rustig een snoepje uit je zak halen en geven, in plaats van dat dit meteen moet. Het paard weet dan namelijk: als ik een click hoor, krijg ik een snoepje. Dit moet je dan ook altijd consequent vasthouden. Een click staat gelijk aan een beloning.

Hoe click je?

Vaak wordt bij paarden gebruik gemaakt van een hondenclicker. Deze kun je in een dierenwinkel kopen, maar ook online voor een paar euro bestellen. Zelf maak ik gebruik van een tongklak. Het voordeel hiervan is dat je je handen vrij hebt. Als je een clicker gebruikt, kun je met die hand al niet meer zoveel doen. Als je dan ook nog een touw, zweep en bijvoorbeeld een target vast wil houden wordt het lastig. Ook als je clickertraining met rijden mee wil nemen is een tongklak makkelijker. Een click hoeft overigens niet eens een echte ‘click’ te zijn. Je kan ook een bepaald woord of een ander geluid als click aanleren. Houd er dan wel rekening mee dat het voor je paard het meest duidelijk is als de click altijd hetzelfde klinkt. Een clicker klinkt altijd hetzelfde, en een tongklak zal ook niet heel anders klinken. Een woord kan echter beïnvloed worden door jouw emotie, of als je bijvoorbeeld een schorre stem hebt.

Hoe gebruik ik clickertraining?

Ik ben begonnen met clickertraining aan de hand. Dat deed ik met Zoë ook al wel eens. Met Zenith werk ik ook aan de hand, dus dat is het eerste waarmee ik het toe ben gaan passen. Op deze manier is het ook het meest eenvoudig aan te leren. Je paard begrijpt namelijk niet van nature wat een click betekent: ook dat moet je ze eerst leren. Dat kun je het beste doen met simpele dingen zoals een stapje terug vragen en clicken en belonen als ze dat doen. Aan de hand click ik dus wanneer Zenith gewenst gedrag laat zien, meestal ook op mijn vraag. In het begin clickte ik al als hij één pas achterwaarts deed: hij kende dat namelijk nog niet op commando. Inmiddels moet hij al wel 8-10 stappen netjes recht achterwaarts doen voor dezelfde click. Op deze manier kun je dat uitbouwen.

Zelf ben ik het eerst gaan uitbouwen aan de longe. Dat klinkt misschien onhandig, en eigenlijk is het dat ook wel een beetje, maar het werkt wel. Zenith moet als ex-koerspaard zijn lichaam anders leren gebruiken om mij goed te dragen. Waar hij gewend is zijn onderlijn te stretchen en zijn onderhals aan te spannen, moet hij nu zijn bovenlijn stretchen. Aan de longe ben ik dit gaan belonen door iedere keer wanneer hij zijn hoofd even liet zakken te clicken. Hij stopt dan om zijn beloning te krijgen. Dat vind ik voor nu nog geen probleem, dat komt vanzelf wel weer goed. Nu moet hij dus steeds langer in die – voor nu – gewenste houding lopen voor die click en dat snapt hij zelf ook steeds beter. Nu alleen de kracht ervoor nog.

Tot slot ben ik het, nadat ik dat bij Fenna van HoefWijzer zag, ook onder het zadel op gaan pakken. Je kunt je voorstellen dat Zenith onder het zadel nog meer moeite heeft om goed te lopen. Dit ben ik gaan oefenen dus iedere paar passen die hij goed doet te belonen met een click en een snoepje. Ook dan staat hij dus stil, maar dat komt ook wel weer goed. In stap neemt hij al steeds langere stukken een goede houding aan. Daar click ik dan ook niet meer steeds voor, maar in draf op de linkerhand vindt hij het nog heel lastig. Als hij daar überhaupt mijn hand op zoekt click ik dus meteen, en hoewel we hier pas een week mee bezig zijn merk ik dat hij steeds wat meer aanbiedt op die hand. Ik hoop dat we op deze manier over een tijdje ook de galop kunnen gaan bevestigen.

Met buitenrijden probeer ik het mee te pakken door te belonen als hij een stukje op een fijn tempo loopt. Hij wil snel te hard namelijk. Hij wil buiten alleen nog niet zo goed stilstaan om zijn beloning aan te nemen, dus ook dat ben ik aan het oefenen, maar daarvoor heeft hij wat meer rust in het buitenrijden zelf nodig.

Al met al vind ik clickertraining een hele fijne manier om met hem te trainen, en merk ik dat hij dingen super snel oppakt. Daarnaast is het werken met positieve bekrachtiging ook goed voor onze band, merk ik. De laatste weken, nu we fanatiek aan het trainen zijn, lijkt Zenith ook steeds wat beter in zijn vel te zitten, ook in bijvoorbeeld de kudde.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *